สำนวนจีน

สำนวนจีน – สุภาษิตจีน

chinese idioms meaning
รวมสำนวนภาษาจีนนิดๆหน่อย คำอ่านพร้อมคำแปล


自知之明

zì zhī zhī míng

 

自 แปลว่า ตัวเอง

知 แปลว่า รู้

之  แปลว่า แห่ง

明  แปลว่า แสง,ฉลาด

 

自知之明 แปลว่า รู้จักตัวเองคือรู้แจ้ง


 

無窮無盡
(无穷无尽)
wú qióng wújìn
แปลตรงตัวว่า “ไม่จน ไม่สิ้นหมด” ความหมายก็คือ “ไม่สิ้นสุด”

Literary mean “not poor not exhausted”. Real meaning is “endless”

 


 

連綿不絕
(连绵不绝)
lián mián bù jué
แปลตรงตัวว่า “ฝ้ายต่อๆกัน ไม่ขาด” ความหมายก็คือ “ไม่สิ้นสุด”
Literary mean “bonded cotton not break”. Real meaning is “endless”

 

千鈞一發

(千钧一发)
qiān jūn yī fà

千钧一发 แปลว่า ฟางเส้นสุดท้าย คล้ายๆคำนี้

แปลตรงตัวได้ว่า ของหนักเป็นพันกิโลถูกแขวนอยู่บนเส้นผม ภาษาจีนใช้แนวๆว่า เรื่องสุดท้ายก่อนที่จะเกิดเหตุไม่ดี

 

 


 

一山還有一山高
(一山还有一山高)
yī shān hái yǒu yī shān gāo

แปลตามตัวคือ มีภูเขาหนึ่งลูกสูงกว่าภูเขาอีกหนึ่งลูก
ความหมายก็คือ เหนือฟ้ายังมีฟ้า นั่นเอง

Literary mean there is a moutain higher than a moutain
In english it is mean Behind an able man there are always other able men.

 

 


“ยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว” ในภาษาจีนคืออะไร

一石二鳥
(一石二鸟)
yī shí èr niǎo

This proverb maen “to kill two birds with one stone”

 

一石二鸟,泰文是什么?

ยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว
意思就是,只用一颗子弹,就能得到两只鸟。

ยิงปืน = 打枪
นัดเดียว = 一颗子弹
ได้ = 得到
นกสองตัว = 两只鸟


 

老馬識途

(老马识途)

lǎo mǎ shí tú

ม้าแก่รู้ทาง

 

สมัยสงครามก่อนคริสตกาล  燕國 เมืองเยียน ถูก 山戎 ซานหยง ชนเผ่าทางเหนือ เดาว่าน่าจะเป็นพวกมองโกเรีย รุกรานเลยให้ 齊國 เมืองจี๋มาช่วย รบจากฤดูใบไม้ผลิ กว่าสงครามจะจบก็เข้าหน้าหนาวแล้ว ลักษณะของพื้นที่ต่างๆก็เปลี่ยนแปลงไปจนจนไม่ได้ ทหารของเมืองจี๋นั้นหาทางกลับเมืองไม่เจอหลงอยู่ในหุบเขาและป่าลึกเป็นเวลานานจนเสบียงใกล้หมด เลยปล่อยให้ม้าแก่ที่ล่ามไว้เดินเอง แล้วทหารก็เดินตาม สุดท้ายก็เดินตามม้าแก่ จนกลับเมืองได้ในที่สุด

 

老馬識途  แปลว่า ม้าแก่รู้ทาง ความหมายคือ ให้เชื่อคนที่มีประสบการณ์

(อาจหมายถึง คนที่อายุเยอะมีประสบการณ์เยอะ แต่อายุก็ไม่ได้บ่งบอกความรู้และปัญญาของคนเสมอไป)

 


東山再起

东山再起

dōng shān zài qǐ

ภูผาบูรพาผงาด

 

东 แปลว่า ตะวันออก

山 แปลว่า ภูเขา

再 แปลว่า อีกครั้ง

起 แปลว่า ขึ้น

 

 ในสมัย东晋ตงจิ้น แคว้น晋จิ้น ถูกแคว้น前秦เฉียนฉินรุกราน ฮ่องเต้แห่งแคว้นจิ้นจึงได้เชิญ 谢安เซี่ยอานมาเป็นเสนาธิการในการรับมือกับการรุกราน ทั้งๆที่เซี่ยอานได้อาศัยอยู่อย่างปลีกวิเวก ณ 东山 (หุบเขาตะวันออก) มากว่า 40 ปี และสามารถรบชนะได้หลายครั้งหลายครา

东山再起 แปลตรงๆ คือ ภูเขาตะวันออกขึ้นมาอีกครั้ง ความหมายก็คือ การที่คนเราตกอับ พ่ายแพ้ แต่กลับสามารถกลับมายืนหยัดอย่างยิ่งใหญ่ได้อีกครั้ง เหมือนกับการที่เซี่ยอานออกจากหุบเขาตะวันออกมาเพื่อรบกับแคว้นฉิน

 


畫龍點睛

画龙点睛
huà lóng diǎn jīng
เบิกเนตรมังกรผยอง

ตามตำนวน ในสมัยราชวงศ์ถัง มีนักวาดภาพคนนึงชื่อ张僧繇จางเซิงโหยว มีความเก่งกาจในการวาดภาพมาก มีครั้งหนึ่งฮ่องเต้ได้รับสั่งให้วาดมังกร 4 ตัวลงบนกำแพงของวัด เมื่อวาดเสร็จแล้วก็มีคนมาดูมากมาย แต่ว่ามีคนสังเกตุว่าทำไมมังกรไม่มีตา ทุกคนถึงถามว่าทำไมไม่วาดตามังกรด้วย จางเซิงโหยวบอกว่าถ้าหากวาดตามังกรด้วย จะทำให้มังกรมีชีวิตและบินหนีไป คนที่มาดูภาพวาดต่างไม่เชื่อ จางเซิงโหยวจึงวาดตามังกรไปที่มังกรสองตัว ซักพักมังกรบนกำแพงก็มีชีวิตและบินไหนไป เหลือไว้แต่มังกรอีกสองตัวที่ไม่ได้วาดตา

画 วาด
龙 มังกร
点 แต้ม
睛 ตา

画龙点睛 แปลตรงตัวได้ว่า วาดมังกรแต้มตา ความหมายก็คือ การสร้างสรรค์ศิลปะวรรณกรรม ไม่ว่าจะเป็นการเขียนหนังสือ แต่งกลอน การวาดภาพ ฯลฯ ใส่ใจในรายละเอียด แต่งนิดเติมหน่อย ให้เกิดความสมบูรณ์และสวยงาม อาจรวมหมายถึงการทำงานที่ใส่ใจในรายละเอียดเล็กๆน้อยๆก็ได้เช่นกัน

 


藉機行事

借机行事
jiè jī xíng shì
ใช้โอกาสให้เป็น

借 ยืม
机 มาจาก 机会โอกาส
行 ทำ,ปฏิบัติ
事 เรื่อง

借机行事 แปลตรงตัวได้ว่า ยืมโอกาสทำงาน ความหมายก็คือ ใช้โอกาสที่มีในการทำการ มีไหวพริบ ปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ได้ ใช้สิ่งที่มีให้เกิดประโยชน์สูงสุด

 


 

水滴石穿
shuǐ dī shí chuān

水滴石穿 แปลว่า น้ำหยดลงบนหินทุกวัน หินยังกร่อน ความหมายคล้ายๆของไทย แต่จะหมายถึงความพยายามในการทำอะไรซักย่างให้ประสบความสำเร็จ ไปทำเรื่อยๆอย่างตั้งใจ


半途而廢

半途而废
bàn tú ér fèi
แปลว่า หยุดกลางคัน การทำงานทำการใดๆไม่สามารถทำให้สำเร็จได้ ล้มเลิกกลางคัน

 


天衣无缝

天衣无缝
tiān yī wú fèng
เสื้อสวรรค์ไม่ม่รอยเย็บ
แปลว่า ความหมายก็คือ สมบูรณ์แบบ เหมือนเสื้อผ้าที่เทวดาสวมใส่ที่ไม่มีรอยเย็บ รอยตะเข็บใดๆ

 


行不由徑

行不由径
xíng bùyóu jìng
แปลว่า ไม่ออกนอกลู่นอกทาง เป็นคนซื่อตรง

 


行不從徑

行不从径
xíng bù cóng jìng
แปลว่า ออกนอกลู่นอกทาง ชอบใช้ทางลัด เช่นการค้ายาเสพติด เล่นพนันหวังรวยทางลด

 


鳳鳴朝陽

(凤鸣朝阳)
fèng míng zhāo yáng
แปลว่า หงษ์ร้องตอนพระอาทิตย์ขึ้น ความหมายก็คือ การที่คนเก่งได้รับโอกาส

 


龍騰虎躍

(龙腾虎跃)
lóng téng hǔ yuè
มังกรบิน เสือกระโดด
แปลว่าความหมายก็คือ การทำการอะไรที่ทำเต็มร้อยทำเต็มที่ เป็นเรื่องเป็นราว

 


龍精虎猛

(龙精虎猛)
lóng jīng hǔ měng
มังกรผยอง เสือผงาด
แปลว่า ความหมายก็คือ การมีอารมณ์ท่าทางสดใส ร่าเริง พร้อมทำงานทำการอย่างที่สุด

 


一日千里

yī rì qiān lǐ

แปลว่า คนพัฒนาความเก่งเร็วมากหรือเรื่องราวดำเนินเกิดขึ้นเร็วมาก


 

恭敬不如从命
(恭敬不如從命)
gōng jìng bù rú cóng mìng

แปลตรงตัวได้ว่า จะแสดงความเคารพทำตามคำสั่งดีกว่า
ส่วนใหญ่จะเจอ 那我就恭敬不如從命命了 แปลว่า ฉันจะทำตามที่เธอต้องการ

 


三人成虎
sān rén chéng hǔ
สามคนกลายเป็นเสือ

三 สาม
人 คน
成 กลายเป็น
虎 เสือ 🐯

ในสมัยสงครามก่อนยุคสามก๊ก ขุนนางแห่งเมืองเหว่ยชื่อผางชง ได้ถามกษัตริย์ของตนว่า ถ้ามีคนหนึ่งคนบอกว่ามีเสือวิ่งอยู่ในเมือง ท่านจะเชื่อหรือไม่ กษัตริย์ตอบว่า ไม่เชื่อ ผางชงถามต่อว่าถ้ามีคนสองคนบอกว่ามีเสือวิ่งอยู่ในเมือง ท่านจะเชื่อหรือไม่ กษัตริย์ตอบว่า อาจะเชื่อ ผางชงถามต่อว่าถ้ามีคนสามคน บอกว่ามีเสือวิ่งอยู่ในเมือง ท่านจะเชื่อหรือไม่ กษัตริย์ตอบว่า เชื่อ
ผางชงบอกว่ากษัตริย์ของตนว่า การจะมีเสือวิ่งอยู่ในเมืองนั้นเป็นไปไม่ได้ อย่าเชื่อข่าวลือ

三人成虎 แปลตรงตัวว่า สามคนกลายเป็นเสือ ความหมายก็คือ ข่าวลือที่เค้าพูดกันต่อๆมา พูดกันเรื่อยมา คนที่ไม่มีปัญญาจะเชื่อว่าเป็นเรื่องจริง

อย่าเพิ่งเชื่อโดยฟังตามกันมา
อย่าเพิ่งเชื่อโดยถือว่าเป็นของเก่าเล่าสืบๆ กันมา
อย่าเพิ่งเชื่อเพราะข่าวเล่าลือ
อย่าเพิ่งเชื่อโดยอ้างคัมภีร์หรือตำรา
อย่าเพิ่งเชื่อโดยคิดเดาเอาเอง
อย่าเพิ่งเชื่อโดยคิดคาดคะเนอนุมานเอา
อย่าเพิ่งเชื่อโดยตรึกเอาตามอาการที่ปรากฏ
อย่าเพิ่งเชื่อเพราะเห็นว่าต้องกับความเห็นของตน
อย่าเพิ่งเชื่อว่าผู้พูดควรเชื่อได้
อย่าเพิ่งเชื่อว่าผู้พูดนั้นเป็นครูของเรา

 


戰無不勝

战无不胜
zhàn wú bù shèng
ชนะสิบทิศ

战 สงคราม
无 ไม่
不 ไม่
胜 ชนะ

战无不胜 แปลตรงตัวได้ว่า ไม่มีสงครามไหนไม่ชนะ ความหมายก็คือ รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง ชนะสิบทิศ ชนะเนืองๆ ทำอะไรก็สำเร็จ

 


一挥而就
yī huī ér jiù
สำเร็จได้อย่างง่ายดาย

一 หนึ่ง
挥 ขีดเขียน
而就 สำเร็จ,เสร็จ

一挥而就 แปลตรงตัวได้ว่า ขีดๆเขียนๆก็เขียนเสร็จแล้ว ความหมายก็คือ ด้วยความเก่งฉลาดของคน ทำให้ทำงานสำเร็จลุล่วงได้อย่างง่ายดาย

 


包罗万有
bāo luó wàn yǒu
มีทุกอย่าง

包罗,包括 รวม
万 หมื่น
有 มี

包罗万有 แปลว่า มีทุกอย่าง, จับฉ่าย


青春不再
qīng chūn bù zài
ความเยาว์วัยไม่อาจหวนคืนกลับ
Youth will never return

青春 ความเยาว์วัย
不 ไม่
再 อีก(ครั้ง)

青春不再 ความเยาว์วัยไม่หวนอาจคืนกลับ จงใช้เวลาให้คุ้มค่าที่สุด วันนี้มีวันเดียว พรุ่งนี้ก็เป็นอีกวันแล้ว ชีวิตคนเราถ้ามีอายุถึง 60 ปี เราจะมีแค่ 21,900 วัน คุณใช้ไปกี่วันแล้ว เหลือเวลาอีกกี่วัน #คิดแล้วทำเลย

Youth will never return. Make the most out of your time. There is only today. Tomorrow’s today is another day. If we live until 60 years, we will have only 21,900 days, how many days have you used it? How many days are left? #Justdoit

若々しさは二度と戻ってこないでしょう。 あなたの時間を最大限に活用してください。 今日しかありません。 明日の日はまた別の日です。 60年まで生きるとしたら 21900 日しかありませんが、何日使ったのですか? 残り日数は?
いつやるか? 今でしょ!  #今でしょ

 


不遠萬里

不远万里
bù yuǎn wàn lǐ
หมื่นลี้ไม่ไกล

不 ไม่ไกล
远 ไกล
万里 หมื่นลี้

不远万里 ทางหมื่นลี้ไม่ไกล หมายความว่า ความไม่กลัวต่อความยากลำบากและอุปสรรค หมื่นลี้ที่ไกลแสนไกลก็จะไปให้ถึง การเรียนภาษาจีนก็เช่นกัน


風虎雲龍

风虎云龙
fēng hǔ yún lón
พายุพยัคฆ์ มังกรทะลุฟ้า

ตามความชื่อโบราณ มังกรเป็นเทพอยู่บนสวรรค์ เมื่อลงมาโลกมนุษณ์จะเกิดเมฆและฝนตกฟ้าคะนอง
เสือเป็นเจ้าป่ากึ่งเทพ เมื่อออกจากป่า จะเกิดลมพายุ

风 ลม
虎 เสือ
云 เมฆ
龙 มังกร

风虎云龙 หมายความว่า การที่คนเก่งเจอคนเก่งมาทำงานด้วยกัน สนับสนุนซึ่งกันและกัน

“พายุพยัคฆ์ มังกรทะลุฟ้า” อันนี้แต่งเอง เผื่อมีใครเอามาสร้างเป็นหนัง

 


前程萬里

前程万里
qián chéng wàn lǐ
อนาคตยังอีกยาวไกล

前程 อนาคต,ด้านหน้า
万里 หมื่นลี้

แปลตรงตัวได้ว่า อนาคตหมื่นลี้ ความหมาย คือ อนาคตยังอีกยาวไกล

 


臥虎藏龍

卧虎藏龙
wò hǔ cáng lóng
พยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลก
Crouching Tiger, Hidden Dragon

卧 แปลว่า หมอบ,นอนพัก
虎 แปลว่า เสือ
藏 แปลว่า แอบ,ซ่อน
龙 แปลว่า มังกร

卧虎藏龙 แปลตรงตัวได้ว่า เสือหมอบ มังกรแอบ 🤣
เสือและมังกรในภาษาจีนจะสื่อถึงทุกอย่างที่มีพลังและอำนาจ(ในทางที่ดี)
ในที่นี้ “เสือหมอบ มังกรแอบ” จะหมายความว่า คนที่เก่งแต่ไม่แสดงตัว คล้ายๆคำว่า “เสือซุ่ม”

“พยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลก” เป็นหนังเรื่องนึงที่มีชื่อจีนว่า 卧虎藏龙 เรามาแปลชื่อซะเท่ห์เกิน

 


如鱼得水
rú yú dé shuǐ
เหมือนปลาได้น้ำ 🐟 (เสือติดปีก) 🐱‍🏍
like a duck to water

ในสมัยสามก๊ก ตอนที่เล่าปี่ได้ขงเบ้งมาเป็นที่ปรึกษา
เล่าปี่นั้นมีอำนาจวาสนา ขงเบ้งนั้นมีปัญญาสามารถหยั่งรู้ฟ้าดิน เมื่อสองคนมาร่วมกันจึงเปรียบเสมือนปลาได้น้ำ หรือดั่งเสือติดปีก

In the period of the Three Kingdoms.
LiuBei had military power.
ZhugeLiang had transcendent level of knowledge.
When ZhugeLiang became LiuBei’s consultant,
ZhugeLiang made LiuBei like a duck to water.

 


讀萬卷書,行萬里路

读万卷书,行万里路
dú wàn juàn shū,xíng wàn lǐ lù
อ่านหนังสือหมื่นเล่ม เหมือนเดินทางหมื่นลี้ 🌏

การอ่านหนังสือหาความรู้ ทำให้เรามีความรู้และประสบการณ์
เปรียบเหมือนการออกผจญภัยในโลกกว้าง

 


千里送鵝毛

千里送鹅毛
qiān lǐ sòng é máo
พันลี้ส่งขนห่าน

千里 พันลี้
送 ส่ง
鹅 ห่าน
毛 ขน

ในสมัยเจิ้งกวนแห่งราชวงศ์ถัง รัฐฮุ่ยเหอของภูมิภาคตะวันตกเป็นเมืองประเทศราชของต้าถัง ครั้งหนึ่งเพื่อแสดงความเป็นเพื่อนกับราชวงศ์ถังรัฐฮุ่ยเหอ จึงส่งทูตเมียนเป่าเกา เพื่อนำสมบัติจำนวนหนึ่งไปให้กษัตริย์ถัง ในบรรดาเครื่องบรรณาการเหล่านี้สิ่งที่มีค่าที่สุดคือ หงษ์ขาว

เมียนเป่าเกาดูแลหงษ์ขาวอย่างดีดูแลยิ่งชีวิต คอยป้อนน้ำป้อนข้าวให้ตลอด ในระหว่างการเดินทาง ระหว่างที่พักริมสระน้ำ หงษ์ขาวได้ถอนหายใจและอยากจะดื่มน้ำจากสระน้ำอย่างมาก เมียนเป่าเกาไม่อาจจะทนดูได้ จึงเอาหงษ์ขาวออกจากกรงและพาไปดื่มน้ำริมสระ เมื่อหงษ์ขาวดื่มน้ำเสร็จแล้ว ก็กระพือปีกบินหนีไปเลย เมียนเป่าเกาพยายามจะจับหงษ์ขาวให้ได้ แต่ก็คว้าได้เพียงขนของหงษ์เพียง 2-3 ใบเท่านั้น

เมียนเป่าเกาใจหายอย่างมาก แล้วทีนี้จะเอาอะไรไปให้กษัตริย์ถัง จะกลับรัฐฮุ่ยเหอเลยก็มิได้ เมื่อตั้งสติได้ จึงห่อขนหงษ์ไว้ในผ้าไหมอย่างดี และเขียนบทกลอนไว้บนผ้า

天鹅贡唐朝,山重路更遥。
沔阳湖失宝,回纥情难抛。
上奉唐天子,请罪缅伯高,
物轻人义重,千里送鹅毛。
(กลอนบอกว่า ขนหงษ์ถึงจะเบา แต่มีความหมาย)

พร้อมกับเดินทางต่อ เมื่อไปถึงเมืองฉางอาน ก็ได้นำเครื่องบรรณาการให้กษัติย์ถัง พร้อมกับเล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้น
กษัติย์ถังมิได้ตำหนิเมียนเป่าเกา ซ้ำยำมอบรางวัลให้ตอบแทนในความซื่อสัตย์ของเขา

千里送鹅毛 จึงมีความหายว่า ของขวัญหรือว่าสิ่งของที่มอบให้นั้น มูลค่านั้นไม่ได้อยู่ที่น้ำหนักหรือขนาด แต่อยู่ที่ความตั้งใจที่จะมอบให้ต่างหาก

 


歲月不待人

岁月不待人
suì yuè bù dài rén
เวลาไม่เคยรอใคร
time waits for no one

岁月วันเวลา
不 ไม่
待 รอ
人 คน

เรียนภาษาจีนวันนี้เป็นวันนี้
เรียนปีหน้าเป็นปีหน้า
ไม่เรียนเลย ชาติหน้าก็ไม่เป็น


下笔成文
xià bǐ chéng wén
เก่งมาก ฉลาดมาก
very intelligent

ในสมัยสามก๊ก เมื่อครั้งโจโฉต้องการดูความฉลาดโจสิดซึ่งเป็นลูกชาย โดยให้แต่งกลอนสดๆ โจสิดเพียงจับพู่กันแล้วขีดเขียนไปเรื่อยๆ เขียนออกมาเป็นกลอนได้ทันที สำนวนนี้แสดงความฉลาดของคนโดยเฉพาะด้านภาษาศาสตร์

In the period of the Three Kingdoms, when Cao Cao wanted to see the wisdom of Josid, the son. By allowing to compose a live poem .Josit simply grabed a brush and keeps writing. Wrote it out as a poem immediately This idiom shows the intelligence of a person, especially in linguistics.

三国時代、曹操が息子「曹植」の知恵を見たかったとき。生の詩を作曲できるようにすることで、
単に筆をつかんで書き続けます。すぐに詩として書きました。
この言葉は、特に言語学において、人の知性を示しています。

 


瀟灑風流

潇洒风流
xiāo sǎ fēng liú
เท่ห์ มีรสนิยม เก่ง ฉลาด
จริงๆคำแปลคำนี้มีความหมายกว้างมาก ไว้ชมคนที่เก่งรอบด้าน ดีทั้งหน้าตาและจิตใจ เป็นสำนวนจีน จะได้ยินในหนังจีนบ่อยมาก

 


開工大吉

开工大吉
kāi gōng dà jí
การเริ่มต้นทำงานที่ดี , มีโชคในการทำงาน ฯลฯ

วันนี้เป็นวันทำงานวันแรกหลังจากหยุดยาวตรุษจีน ขึ้น 7 ค่ำ เดือนแรกของปี ตามปฏิทินจันทรคติของจีน

ตามความเชื่อ 女娲 เทพที่กำเนิดสรรพสิ่งให้สร้างมนุษย์ขึ้นมา วันนี้จึงถือว่าเป็นวันเกิดของมนุษย์ เหมาะแก่การเริ่มต้นทำงานทำการ เชื่อว่าการเริ่มต้นที่ดีจะมีโชคตลอดทั้งปี

开工大吉 จะใช้อวยพรกันในวันนี้

 


天下無難事

天下无难事
tiān xià wú nán shì
โลกนี้ไม่มีอะไรยาก

天 แปลว่า ท้องฟ้า
下 แปลว่า ใต้
无 แปลว่า ไม่
难 แปลว่า ยาก
事 แปลว่า เรื่อง

จริงๆสำนวนนี้มีอีก 5 คำ

天下無難事,只怕有心人

天下无难事,只怕有心人
หมายความว่า โลกนี้ไม่มีอะไรยาก ถ้าเราลงมือทำมันจะสำเร็จ สื่อถึงความตั้งใจ อดทน พยายาม ฝ่าฟันอุปสรรค จนสำเร็จ

ไม่ต้องสงสัยว่าคนจีนทำไมขยันมาก คำนี้คนจีนสอนกันตั้งแต่เด็กนั่นเอง